Dane · Zadłużenie szpitali
Zadłużenie szpitali: pensje wypłacane na kredyt
Ostatnia aktualizacja:
Dług publicznych szpitali przekroczył 34 mld zł na koniec 2025 r., a po pierwszym kwartale 2026 przebił 37 mld zł — i nie przestaje rosnąć. Kluczowe: te pieniądze idą nie na inwestycje, lecz na bieżącą działalność — głównie wynagrodzenia. To znaczy, że część pensji jest de facto wypłacana na kredyt, który ostatecznie spłaca podatnik.
Dług publicznych szpitali (koniec 2025)
34 mld zł
Wszystkie 562 publiczne placówki: SPZOZ 27 + spółki 4,1 + instytuty 2,9 mld. Niemal podwojenie od 2022; po I kw. 2026 już ponad 37 mld. · Rynek Zdrowia
Zobowiązania wymagalne SPZOZ (I kw. 2026)
5,07 mld zł
Długi już przeterminowane, +19,6% kw/kw — najsilniejszy skok w historii. Szpitale bez zdolności kredytowej biorą pożyczki na ich spłatę. · Polityka Zdrowotna
Dług szpitali woj. mazowieckiego
1,419 mld zł
Te same szpitale, w których rozliczono rekordowy kontrakt 316 tys. zł/mies. · Menedżer Zdrowia
Skąd ten dług? Zobowiązania publicznych szpitali nie służą strategicznym inwestycjom, lecz finansowaniu bieżącej działalności — przede wszystkim kosztów wynagrodzeń. Same wydatki na personel podczas dyżurów potrafią stanowić 70–80% kosztów placówki, a w skrajnych przypadkach same pensje przekraczają cały budżet placówki: „w niektórych szpitalach na wynagrodzenia przeznaczone jest nawet 106 proc. budżetu, co jest skrajnie trudną sytuacją dla podmiotu” — przyznała ministra zdrowia (maj 2026). Kolejne ustawowe podwyżki (od 1 lipca) dokładają do tego obciążenia.
Ponieważ zadłużone szpitale tracą zdolność kredytową, na spłatę wymagalnych zobowiązań biorą pożyczki od instytucji finansowych — czyli zadłużają się dalej, by wypłacić bieżące pensje. W praktyce część wynagrodzeń jest finansowana długiem, który i tak spłaca się ze środków publicznych (dotacje, oddłużanie). Płacimy więc dwa razy: raz za pracę, drugi raz za odsetki od tego, że nie było na nią pieniędzy.
Dług 34 mld zł na koniec 2025 (562 placówki: SPZOZ 27 + spółki 4,1 + instytuty 2,9 mld) i przekroczenie 37 mld po I kw. 2026 — Rynek Zdrowia; rekordowy skok zobowiązań wymagalnych (+19,6% kw/kw) — Polityka Zdrowotna (dane MZ); charakter długu (bieżąca działalność, nie inwestycje) — Rzeczpospolita; wynagrodzenia jako główny koszt i pożyczki na spłatę — eGospodarka, Polityka Zdrowotna; „do 106% budżetu na pensje” — Rynek Zdrowia. NIK: zadłużenie lecznic nie zmienia się od lat.
Skala w liczbach#
34 mld zł to suma zbiorcza. Dopiero rozbicie pokazuje, jak głęboki jest problem — i jak bardzo dług przestał być wyjątkiem, a stał się normalnym sposobem finansowania bieżącej działalności.
298 szpitali
ma zobowiązania wymagalne (przeterminowane) — to ponad połowa (53%) wszystkich publicznych.
91% na minusie
szpitali powiatowych zamknęło 2025 r. stratą na działalności podstawowej — na plusie tylko 19 z 207.
344 mln zł
to same odsetki od długów szpitali powiatowych (2025) — koszty finansowe były 7× większe niż ich przychody finansowe.
5,5–10 mld zł
tyle pochłonie oddłużanie publicznych szpitali w perspektywie dekady — z pieniędzy publicznych.
Zakres bywa różny: dane o stratach i odsetkach dotyczą szpitali powiatowych (próba wg Menedżera Zdrowia), zobowiązania wymagalne i suma 34 mld zł — ogółu publicznych SPZOZ. Mimo różnych prób obraz jest zbieżny: dług jest strukturalny, nie incydentalny.
Które szpitale? „Lista wstydu”#
Ministerstwo Zdrowia podaje długi tylko zbiorczo (po województwach) — nie per placówka. Pojedyncze szpitale widać jednak przez ich roczny wynik: oto dziesięć z największą stratą netto za 2024 r. (dane wstępne MZ). Przy Częstochowie (#3) pokazujemy dodatkowo faktyczny dług placówki — rzadki wyjątek, bo akurat ujawnił go organ prowadzący. Na dole — Kalisz, odwrotny przypadek: zysk na papierze, a dług ukryty.
| # | Szpital | Strata netto (2024) |
|---|---|---|
| 1 | Woj. Szpital Specjalistyczny im. M. PirogowaŁódź | 88 013 861 zł |
| 2 | Woj. Szpital Specjalistyczny im. kard. WyszyńskiegoLublin | 79 949 350 zł |
| 3 | Woj. Szpital Specjalistyczny im. NMPCzęstochowaFaktyczny dług placówki: 172 mln zł zobowiązań wymagalnych (31.12.2025; 175 mln na 31.03.2026), ok. 289 mln zł ogółem — jeden z trzech najbardziej zadłużonych szpitali w Polsce. Podlega marszałkowi woj. śląskiego; strata za 2025 urosła już do ~85 mln zł, a same koszty obsługi długu do 43 mln zł. | 54 576 624 zł |
| 4 | Szpital Wojewódzki im. Jana Pawła IIBełchatów | 51 320 479 zł |
| 5 | Woj. Szpital Zespolony im. J. ŚniadeckiegoBiałystok | 47 555 530 zł |
| 6 | Wojewódzki Szpital ZespolonyPłock | 45 119 750 zł |
| 7 | Woj. Szpital Specjalistyczny im. M. Skłodowskiej-CurieZgierz | 43 297 412 zł |
| 8 | Samodzielny Publiczny ZOZSanok | 39 857 634 zł |
| 9 | Szpital Wojewódzki im. Prymasa kard. S. WyszyńskiegoSieradz | 38 206 531 zł |
| 10 | Radomski Szpital Specjalistyczny im. dr. T. ChałubińskiegoRadom | 37 659 046 zł |
| Wojewódzki Szpital Zespolony im. Perzyny Kalisz · za 2024 r. wykazał zysk ~2,2 mln zł — a mimo to zalegał pielęgniarkom. więcej ↓ | 37 mln złdług ukryty, nie strata* |
Zwróć uwagę na #4 — Bełchatów. To ten sam szpital, w którym ujawniono rekordowe kontrakty (urolog 151 097 zł/mies., ortopeda 142 032 zł/mies.). Placówka z czwartą największą roczną stratą w kraju wypłaca jedne z najwyższych stawek — a widać to tylko dlatego, że akurat ten szpital je ujawnił. Ile podobnych zestawień kryje się tam, gdzie stawek się nie publikuje, nie wiadomo.
Ranking strat netto pojedynczych szpitali (wstępny wynik 2024) — „Lista wstydu”, Menedżer Zdrowia (dane MZ); cztery z pierwszej dziesiątki to szpitale z woj. łódzkiego (Łódź, Bełchatów, Zgierz, Sieradz). * Kalisz nie jest w rankingu strat — za 2024 r. wykazał zysk ~2,2 mln zł (sprawozdanie, KRS), a mimo to zalegał 37 mln zł wobec pielęgniarek: dowód, że sam wynik netto nie pokazuje ukrytych zobowiązań. Długi zbiorczo (po województwach) — Ministerstwo Zdrowia. Faktyczny dług Woj. Szpitala Specjalistycznego im. NMP w Częstochowie („Parkitka”, organ prowadzący: marszałek woj. śląskiego): zobowiązania wymagalne ~172 mln zł (31.12.2025), 175 mln na 31.03.2026, strata ~85 mln zł (2025), obsługa długu 43 mln zł, „jeden z trzech najbardziej zadłużonych szpitali w Polsce” — Dziennik.pl, Życie Częstochowy; zobowiązania ogółem ~289 mln zł (31.12.2025) — dane marszałka woj. śląskiego, przywołane w interpelacji poselskiej (X).
Jeden szpital, cała mechanika: Kalisz#
Zadłużenie brzmi abstrakcyjnie, dopóki nie zejdzie się do jednej placówki. Wojewódzki Szpital Zespolony im. Ludwika Perzyny w Kaliszu pokazuje cały mechanizm naraz: ten sam publiczny pieniądz, a dwie skrajnie różne strony.
Zaległe wynagrodzenia personelu
~37 mln zł
Głównie 240 pielęgniarek — wyrównania za lata błędnego zaszeregowania i zaniżonych stawek. Dług ujawnił dopiero audyt nowej dyrekcji (lipiec 2024); wcześniej dokumentacja go nie pokazywała. Kontrola wykazała nieprawidłowości z okresu poprzedniej dyrekcji — sprawę skierowano do prokuratury (zarzut, w toku).
Kontrakty czterech lekarzy
~10 mln zł/rok razem
Czterej specjaliści (m.in. ginekologia, kardiologia, neurochirurgia) z kontraktami rzędu 2–2,5 mln zł rocznie każdy (media pisały o „ponad 250 tys. zł miesięcznie”). Ostatnie umowy podpisano na kilka dni przed zmianą dyrekcji (koniec czerwca 2024).
A do tego, w tym samym czasie:
- NFZ zalega szpitalowi ponad 4 mln zł za wykonane świadczenia.
- Oddział urologii zawieszony od sierpnia 2025 — z braku lekarzy (wznowienie zapowiadane na czerwiec 2026).
„Od lat nie dostawałyśmy tego, co powinnyśmy, a tu kilku specjalistów inkasuje miliony. To jest naprawdę chora sytuacja.” — pielęgniarka szpitala, cyt. za Frondą
To nie jest historia o „chciwych lekarzach” — kontrakty są legalne i jawne. Sednem jest alokacja: w jednej placówce garstka kontraktów pochłania w rok tyle, ile latami zalegano setkom pielęgniarek — a oddział pada nie „bo nie ma pieniędzy”, lecz bo pieniądz rozłożono nieprzejrzyście. Skalę tego zestawienia poznano dopiero, gdy ktoś policzył je ręcznie po zmianie dyrekcji. Rejestr powiązany z numerem PWZ pokazywałby taki obraz w każdym szpitalu w jeden dzień.
Dług, kontrakty i zaległości NFZ — Calisia.pl (wyjaśnienia dyrektora), kalisz24.info, abcZdrowie, Fronda; zawieszenie i odbudowa urologii — ESKA Kalisz. Bez nazwisk — opisujemy placówkę i role, nie osoby.